Studiuesja kosovare Tropike Agaj ka shënuar një prej arritjeve më të rëndësishme në rrugën e saj akademike, duke përfunduar doktoraturën në Poznan University of Life Sciences në Poloni, në kuadër të Fakultetit të Inxhinierisë Mjedisore dhe Mekanike.
Agaj, e cila prej vitit 2022 është e angazhuar si Research Assistant dhe Ph.D. Candidate në këtë universitet, ka ndërtuar profilin e saj shkencor kryesisht në fushën e hidrologjisë, përmbytjeve, menaxhimit të burimeve ujore, GIS-it, Remote Sensing dhe modelimit hidrologjik.
Hulumtimet e saj fokusohen veçanërisht në parashikimin dhe vlerësimin e përmbytjeve, ndikimin e urbanizimit dhe ndryshimeve të përdorimit të tokës në pellgjet lumore, si dhe në gjetjen e zgjidhjeve për menaxhimin e rreziqeve mjedisore në kushtet e ndryshimeve klimatike.
Një pjesë e konsiderueshme e punës së saj shkencore i është kushtuar pikërisht Kosovës. Përmes kërkimeve në disa pellgje lumore të vendit, Agaj ka analizuar zonat e prekura dhe të rrezikuara nga përmbytjet, ndikimin e urbanizimit në rrjedhjen e ujit dhe mundësitë që teknologjitë dhe modelet bashkëkohore të përdoren për parashikim, planifikim dhe menaxhim më të mirë të këtyre fenomeneve.
Mbi 15 punime shkencore në revista ndërkombëtare
Edhe para përfundimit të doktoraturës, Tropike Agaj ka ndërtuar një profil të gjerë shkencor, me mbi 15 punime shkencore si autore e parë apo bashkëautore, të publikuara në revista ndërkombëtare.
Puna e saj gjendet në revista si Scientific Reports, Natural Hazards, International Journal of Disaster Risk Reduction, Water, Sustainability, Applied Sciences, Polish Journal of Environmental Studies, Journal of Water and Land Degradation, si dhe revista të tjera shkencore.
Një prej punimeve të saj më të fundit është studimi “Integrated Statistical Forecasting, HEC-RAS Modeling, and GIS for Urban Flood Hazard Assessment under Data-Scarce Conditions”, i pranuar në Scientific Reports në gusht të vitit 2026, ku Agaj është autore e parë dhe corresponding author.
Studimi fokusohet në Vushtrri dhe pellgun e lumit Sitnica dhe integron në një kornizë të vetme parashikimin statistikor, modelimin hidraulik HEC-RAS dhe GIS-in për vlerësimin e rrezikut nga përmbytjet në zona me mungesë të të dhënave hidrometeorologjike. Në kuadër të hulumtimit janë analizuar 47 skenarë të përmbytjeve, duke kombinuar prurjet e lumenjve me intensitete dhe shpërndarje të ndryshme të reshjeve.
Rezultatet treguan se, në zonën urbane të Vushtrrisë, përmbytjet e shkaktuara nga reshjet intensive mund të paraqesin rrezik më të madh sesa dalja e lumit Sitnica nga shtrati, duke ofruar informacion që mund të shërbejë për planifikimin urban dhe menaxhimin e përmbytjeve.
Një tjetër publikim i rëndësishëm i Agajt është studimi i saj si autore e vetme, “Integrating AHP and MCDA for flood risk assessment in Kosovo: a catchment-based perspective”, i publikuar në revistën Natural Hazards në vitin 2025.
Ajo është gjithashtu autore e parë e studimit mbi përmbytjet, ndikimin urban dhe reziliencën në pellgjet e Lumbardhit të Pejës dhe Klinës, të publikuar në International Journal of Disaster Risk Reduction.
Në revistën Scientific Reports, Agaj ka publikuar gjithashtu hulumtimin mbi përdorimin e modeleve ARIMA dhe ETS për parashikimin e ndryshimeve të nivelit të ujit, duke aplikuar metoda statistikore për menaxhimin e qëndrueshëm mjedisor.
Në vitin 2026, në revistën Water, ajo publikoi si autore e parë studimin “Urban Expansion and Flood-Relevant Runoff Responses in Data-Limited Catchments”, duke analizuar lidhjen ndërmjet zgjerimit urban dhe reagimit të rrjedhjeve ujore në pellgje me mungesë të të dhënave.
Këto studime pasqyrojnë një linjë kërkimore të vazhdueshme të Agajt: të kuptojë se si urbanizimi, reshjet ekstreme dhe ndryshimet në mjedis ndikojnë në përmbytjet dhe si shkenca mund të përdoret për parashikimin dhe menaxhimin e tyre në Kosovë.
Autore e tre librave
Krahas kërkimit shkencor, Tropike Agaj është autore e tre librave.
Ajo është autore e tekstit shkollor të Gjeografisë për klasën e 12-të, autore e tekstit shkollor të Gjeografisë për klasën e 9-të, si dhe autore e monografisë shkencore “Hydromorphological Features of the Hogoshti River Water Basin”, botuar nga shtëpia botuese Dukagjini.
Rruga e saj akademike ka nisur në Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina”, ku ka përfunduar studimet Bachelor dhe Master në Gjeografi. Gjatë studimeve, ajo është shpallur dy herë studentja më e mirë e Departamentit të Gjeografisë.
Nga Polonia në Kinë – ligjëruese e Water Management, GIS-i dhe Remote Sensing
Dimensioni ndërkombëtar i karrierës së Tropike Agajt nuk kufizohet vetëm në Poloni.
Një pjesë e rëndësishme e eksperiencës së saj akademike lidhet me Qinghai Minzu University në Kinë, ku Agaj ka realizuar disa angazhime akademike dhe shkencore gjatë viteve 2024 dhe 2025. CV-ja e saj evidenton katër periudha të veçanta të angazhimit akademik në Kinë gjatë këtyre dy viteve.
Gjatë angazhimeve në Kinë, Agaj ka qenë e përfshirë edhe në mësimdhënie universitare, duke ligjëruar lëndët Water Management, si dhe GIS and Remote Sensing.
Përmes këtyre lëndëve, ajo ka përcjellë tek studentët njohuri në fushat që përbëjnë edhe bazën e profilit të saj shkencor: menaxhimin e ujit, teknologjitë gjeohapësinore, imazhet satelitore dhe aplikimin e tyre në studimin dhe monitorimin e mjedisit.
Eksperienca ndërkombëtare e Agajt përfshin gjithashtu një qëndrim shkencor në Giresun University në Turqi, si dhe pjesëmarrje e prezantime në konferenca shkencore ndërkombëtare.
Puna e saj është prezantuar në konferenca në Poloni, Austri dhe Portugali, ndërsa në vitin 2026 Agaj realizoi prezantim oral në IAHR Young Professionals Congress, me punimin “Unregulated Urbanization and Flood Risk in Kosovo”, me fokus në pellgjet e Lumbardhit të Pejës dhe Klinës.
Projekte shkencore me fokus në Kosovë
Krahas publikimeve, librave dhe mësimdhënies, Agaj është angazhuar në projekte që synojnë lidhjen e kërkimit shkencor me sfidat reale mjedisore dhe zhvillimore të Kosovës.
Ajo është Innovator në projektin “A Precision Approach to Urbanization Impact on Flood Dynamics in Kosovo’s Rivers”, i fokusuar në studimin e ndikimit të urbanizimit në dinamikën e përmbytjeve në lumenjtë e Kosovës.
Agaj është gjithashtu e angazhuar në projektin e Enciklopedisë Shqiptare, si editore për Gjeografinë Fizike për periudhën 2023–2028.
Gjatë vitit 2025 ajo ishte Research Collaborator në Re-ACT Lab dhe Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) në Prishtinë, në kuadër të projektit “Assessing the Resilience of Kosovar Society – Floods and Wildfires”.
Në këtë projekt, Agaj ka kontribuar në kërkime të orientuara drejt politikave për reziliencën ndaj përmbytjeve dhe zjarreve në Kosovë, duke përfshirë analiza hidrologjike, hapësinore dhe socio-ekologjike, si dhe vlerësimin e kapaciteteve institucionale dhe cenueshmërisë territoriale.
Kosova në qendër të kërkimit të saj shkencor
Pavarësisht dimensionit ndërkombëtar të karrierës së saj, një pjesë e rëndësishme e kërkimeve të Tropike Agajt vazhdon të lidhet me Kosovën dhe sfidat e saj mjedisore.
Përmbytjet, menaxhimi i ujit, urbanizimi, ndryshimet e përdorimit të tokës dhe ndryshimet klimatike janë në qendër të punës së saj, duke kombinuar metoda si GIS, Remote Sensing, ARIMA/ARIMAX, HEC-HMS dhe HEC-RAS për të analizuar problemet nga këndvështrime të ndryshme.
Studimi i saj më i fundit për Vushtrrinë e ilustron këtë qasje: parashikimi statistikor kombinohet me modelimin hidraulik dhe analizën hapësinore për të krijuar një metodë që mund të përdoret në zona ku të dhënat hidrometeorologjike janë të kufizuara. Autorët theksojnë se kjo qasje mund t’u shërbejë komunave, menaxherëve të ujit dhe institucioneve për hartimin e zonave të rrezikuara, planifikimin e përdorimit të tokës dhe përgatitjen ndaj fatkeqësive.
Përfundimi i doktoraturës në Poloni shënon kështu një etapë të re në rrugën akademike të Tropike Agajt, pas një veprimtarie që tashmë përfshin mbi 15 publikime shkencore, tre libra, ligjërim universitar në Kinë, projekte shkencore dhe bashkëpunime ndërkombëtare, me një pjesë të konsiderueshme të kërkimit të orientuar drejt sfidave mjedisore të Kosovës.
