Në disa shkolla të Kosovës ende funksionojnë paralele me klasa të kombinuara, ku nxënës të niveleve të ndryshme, për shembull I–III ose II–IV, mësojnë në të njëjtën hapësirë dhe nën drejtimin e një mësuesi.
Kjo formë mund të jetë e kuptueshme në rrethana të veçanta, sidomos në zona ku numri i nxënësve është shumë i vogël. Por pyetja themelore është: a po u ofrohet këtyre fëmijëve e njëjta cilësi dhe mundësi arsimimi si bashkëmoshatarëve të tyre në klasat e rregullta?
Problemi nuk qëndron vetëm te numri i nxënësve. Në një klasë të kombinuar, mësuesi duhet të planifikojë dhe zhvillojë paralelisht procese mësimore për dy nivele të ndryshme, me objektiva, ritme dhe nevoja të ndryshme zhvillimore. Kjo mund ta vështirësojë individualizimin e mësimit dhe përfshirjen aktive të secilit nxënës.
Nga perspektiva sociologjike, çështja bëhet edhe më e rëndësishme: fëmija nuk duhet të ketë më pak mundësi arsimore vetëm sepse jeton në një zonë me pak nxënës. Vendbanimi nuk duhet të përcaktojë cilësinë e arsimit.
Prandaj, Ministria dhe komunat duhet të bëjnë një vlerësim të plotë të secilës shkollë dhe të secilës klasë të kombinuar, duke analizuar numrin e nxënësve, distancën nga shkollat e tjera, kushtet e transportit, rezultatet mësimore dhe mirëqenien e fëmijëve.
Zgjidhja nuk duhet të jetë automatikisht as ndarja e klasave, as transferimi i nxënësve në shkolla të tjera. Ajo duhet të përcaktohet rast pas rasti, me prioritet interesin më të mirë të fëmijës, cilësinë e mësimit dhe barazinë në arsim.
Sepse shkolla nuk është vetëm një ndërtesë në fshat apo lagje; është hapësira ku fëmija ndërton dijen, socializimin dhe të ardhmen e tij.
