Detyrat e shtëpisë si dukuri sociale: ndërmjet të nxënit, ngarkesës dhe të drejtës së fëmijës për kohë të lirë
A po e edukojmë fëmijën, apo po e mbingarkojmë?
Dukuria e detyrave të shtëpisë po kërkon një debat serioz pedagogjik, sociologjik dhe institucional.
Detyra e shtëpisë ka vlerë kur i shërben të nxënit. Por kur ajo bëhet e tepërt, e përsëritur dhe e pakoordinuar ndërmjet lëndëve, mund të shndërrohet në ngarkesë që prek mirëqenien dhe jetën e fëmijës.
Nga prizmi sociologjik, fëmija nuk është vetëm nxënës. Ai është një person që ka nevojë për pushim, lojë, familje, shoqëri, aktivitet fizik, kreativitet dhe kohë për veten.
Prandaj, përgjegjësia nuk mund t’i lihet vetëm mësimdhënësit. Shkolla dhe institucionet arsimore kanë përgjegjësi për koordinimin e ngarkesës mësimore. Detyrat e disa lëndëve duhet të planifikohen në mënyrë të bashkërenduar, duke marrë parasysh moshën, kapacitetin dhe kohën reale që nxënësi mund t’i kushtojë punës jashtëshkollore.
Kur mungon ky koordinim, çdo mësimdhënës mund ta shohë detyrën e lëndës së vet si të arsyeshme, por shuma e të gjitha detyrave mund të bëhet e paarsyeshme për fëmijën.
Këtu shfaqet edhe fenomeni i tjetërsimit: fëmija mund ta perceptojë dijen jo si mundësi për zhvillim, por si një varg detyrimesh që nuk përfundon as pas orarit shkollor.
Prandaj pyetja nuk është vetëm: “A po i bëjnë nxënësit detyrat?”
Pyetja institucionale është: “A po e menaxhojmë ne, si sistem arsimor, në mënyrë të përgjegjshme ngarkesën e tyre?”
Arsimi cilësor nuk nënkupton më shumë detyra, por më shumë kuptim në të nxënë, më shumë koordinim dhe më shumë respekt për mirëqenien e fëmijës.
Fëmijës duhet t’i mbetet kohë për të mësuar, por edhe kohë për të qenë fëmijë. Sepse përgjegjësia e shkollës nuk përfundon kur fillon rruga për në shtëpi.
